Bazalt to skała magmowa, wylewna, powstała wskutek wylewu magmy na powierzchnię tworząc kominy wulkaniczne lub potoki lawowe. Wylewająca się lawa tworząca potoki lawowe podczas powolnego stygnięcia pękała w charakterystyczny sposób tworząc słupy o sześciokątnym przekroju. Takie spękania nazywane są ciosem termicznym, a powstałe w ten sposób słupy są najczęstszą formą występowania bazaltów.

Bazalty na ogół posiadają strukturę drobnokrystaliczną lub afanitową (skrytokrystaliczną). Zbudowane są głównie z plagioklazów i piroksenów, pobocznie może w nich występować amfibol, kwarc, skaleniowce, oliwin, szkliwo oraz akcesorycznie magnetyt, ilmenit czy apatyt. Bardzo często w obrębie bazaltów występują skupienia oliwinów tzw. Bomby oliwinowe oraz niezliczone fragmenty skał otaczających porwanych przez płynącą lawę tzw. Porwaki lub ksenolity.

W górnej (stropowej) części potoku lawowego często występuje tzw. strefa wezykulacji czyli odgazowania. W obrębie lawy powstają wtedy niewielki owalne pustki zwane wezyklami, pierwotnie wypełnione gazem wraz z procesem stygnięcia magmy wypełniają się np. krzemionką tworząc geody wypełnione kwarcem lub koncentrycznie ułożonymi warstwami chalcedonu tworząc agaty. Czasami pustki wypełniają się tez innymi minerałami głównie kalcytem i/lub minerałami z grupy zeolitów.

Podobnie jak w przypadku skał głębinowych skały wylewne klasyfikuje się na podstawie zawartości procentowej minerałów głównych w skale. Na tej podstawie bazalty z rejonu Strzegomia można zaliczyć do bazaltów alkalicznych (Birkenmajer et al., 2004).